|
Brand Paleis voor Volksvlijt 1929
Om drie uur in de ochtend van 18 april 1929 werd brand
ontdekt in het Paleis voor Volksvlijt in Amsterdam. De brandweercorpsen
rukken snel uit, maar er was geen redden meer aan. Binnen enkele uren
ging het grote glaspaleis in een vuurpoel ten onder. Alleen de galerij
verbonden met het Paleis bleef bewaard. De trots van Amsterdam was
verdwenen.
De oorzaak van de brand is nooit vastgesteld. Jarenlang bleven geruchten
de ronde doen dat de brand was aangestoken. De moeilijke financiële
positie waarin het Paleis al jarenlang verkeerde zou een reden zijn. De
laatste jaren wordt aangenomen dat van brandstichting geen sprake was.
Het Paleis voor Volksvlijt was het geesteskind van Dr.
Samuel Sarphati. Hij bezocht in 1852 de wereldtentoonstelling in Crystal
Palce in Londen en vond dat Amsterdam ook zo iets moest hebben. Hij
richtte de Vereeniging voor Volksvlijt op die een "Huis van handel,
nijverheid, cultuur en wetenschap" moest oprichten. De vereniging
bracht al snel 1 miljoen gulden bij elkaar. De gemeenteraad besloot in
1855 tot de bouw van een paleis van ijzer en glas. Het paleis werd gebouwd
door architect Cornelis Outshoorn, die ook het Amstel Hotel
ontwierp. Het werd een gebouw 126 meter lang en 81 meter breed.
Achter het paleis kwam een park, met daarom heen later een huizen- en
winkelcomplex, De Galerij.
In het paleis werd een breed spectrum van activiteiten
uitgevoerd. Het was een tentoonstellingsgebouw voor o.a. de RAI. Er waren
operavoorstellingen, maar ook variété, volkstoneel en operette. Er was
ook op een bepaald moment een rijwielschool gevestigd. Veel inkomsten
leverden de activiteiten niet op en er moesten regelmatig nieuwe leningen
worden uitgeschreven om het hoofd boven water te houden. Financieel bleef
het sukkelen met het paleis. De programmering en de bedrijfsvoering van
het Paleis bleven omstreden.
Tot de jaren vijftig bleef het terrein waarop het paleis
had gestaan braak liggen. Daarna werd op deze plek het nieuwe hoofdkantoor
van de Nederlandse Bank gebouwd. In 2002 is een stichting opgericht, die
de Nederlandse Bank wil verplaatsen naar de zuid-as in Amsterdam en op de
vrijgekomen plek wil men het Paleis voor Volksvlijt opnieuw opbouwen.


|